Η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για την ευκολία της περιήγησης. Με τη χρήση της αποδέχεστε αυτόματα την χρήση των cookies. - Πληροφορίες

Ένας μπαμπάς πρωταγωνιστής

δημοσιεύτηκε από admin 15/05/2018 0 σχόλια

Ποιος είναι ο ρόλος του πατέρα μέσα στην οικογένεια;

Με την είσοδο της γυναίκας στην αγορά εργασίας, ο ρόλος του πατέρα στην οικογένεια έγινε λιγότερο ξεκάθαρος. Ενώ παλιά ο κύριος ρόλος του ήταν να προσφέρει οικονομική ασφάλεια, τώρα σε πολλές οικογένειες είναι να συνεισφέρει οικονομικά και να συμμετέχει ενεργά στην ανατροφή των παιδιών. Με τα παιδιά ο μπαμπάς έχει τον «ενεργητικό» ρόλο κυρίως ενώ η μητέρα προσφέρει στοργή και φροντίδα. Μέσα από το παιχνίδι ή τις δραστηριότητες μαζί τους τα μαθαίνει διαφορετικές δεξιότητες που τα βοηθούν συναισθηματικά, νοητικά και κοινωνικά όπως να εξερευνούν, να είναι ανεξάρτητα, να συνεργάζονται αλλά να είναι και ανταγωνιστικά, να ελέγχουν τα συναισθήματά τους, να δοκιμάζουν τα όρια τους. Η μητέρα τα προστατεύει και ο πατέρας τους δείχνει τον πραγματικό κόσμο. Συμπληρώνει δηλαδή την γυναίκα του και συνεισφέρει στον ισορροπημένο ψυχισμό τους. Επίσης, είναι το αντρικό πρότυπο για τα παιδιά, καλύπτει την ανάγκη τους αλλά και της γυναίκας του για αγάπη και ασφάλεια και συμβάλλει σημαντικά στην πειθαρχεία τους. Το πως και πόσο θα εμπλακεί όμως επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες. Επαγγελματική σιγουριά, το πως βλέπει τους γύρω του να συμπεριφέρονται στις δικές τους οικογένειες, αρμονική σχέση ανάμεσα στο ζευγάρι με μία υποστηρικτική και όχι επικριτική σύζυγο, οι απαιτήσεις της γυναίκας και κυρίως τα βιώματα από τη δική του οικογένεια παίζουν ρόλο στην συμπεριφορά του.

 

 

Γιατί ο πατέρας είναι τόσο καθοριστικός στη ζωή μιας γυναίκας;
 

Ο πατέρας είναι ο πρώτος άντρας που θα γνωρίσει και θα αγαπήσει μία γυναίκα. Η συμπεριφορά του προς την ίδια και την μητέρα της είναι αυτή που θα θεωρεί φυσιολογική στο μέλλον από τους άντρες. Το αν την αγαπήσει θα επηρεάσει το πόσο θα αγαπήσει τον εαυτό της. Το οτι θα θέσει όρια στην αγάπη του θα τη βοηθήσει να ταυτιστεί με την μητέρα. Καθώς το κοριτσάκι μεγαλώνει, ο μπαμπάς εξακολουθεί να έχει κύρος στα μάτια της αφού ασυνείδητα πάντα προσπαθεί να τον ευχαριστήσει. Με τη συζήτηση ιδιαίτερα στην εφηβεία, τις επιβραβεύσεις, τις απαγορεύσεις μπορεί να τη βοηθήσει να πετύχει ακαδημαικά, να έχει δυνατές φιλίες, να βλέπει θετικά τη ζωή. Η απουσία του, εξαιτίας διαζυγίου, θανάτου ή επειδή δεν αφιερώνει χρόνο στην κόρη του, θα της στερήσει τα παραπάνω. Αποφυγή ή επιθετικότητα προς τους άντρες, πρόωρη έναρξη της σεξουαλικής ζωής είναι πρόσθετα αποτελέσματα της πατρικής απουσίας. Γιατί αν δεν πάρει το κορίτσι την προσοχή που χρειάζεται από τον πατέρα της, θα βρει άλλον άντρα να της τη δώσει. Επίσης, αν δεν έχει αντρικό πρότυπο για να ξέρει τι της ζητείται και τι να ζητάει, θα είναι δύσκολο να κρατήσει μία σχέση, μπορεί να χρησιμοποιεί το σώμα της περισσότερο (οπότε αυξάνεται ο κίνδυνος εγκυμοσύνης σε νεαρή ηλικία) ή να κρατάει σχέσεις που δεν είναι υγιείς.

 

Με ποιον τρόπο καθορίζει o πατέρας τον χαρακτήρα της κόρης του;
 
Ο τρόπος που καθορίζει ο πατέρας τον χαρακτήρα της κόρης του είναι πιο έμμεσος από της μητέρας. Με την μητέρα το κορίτσι ταυτίζεται άρα συχνά την μιμείται στην αυτοπεποίθηση, σκέψη, έκφραση συναισθημάτων, σεξουαλικότητα και επιλογή συντρόφου. Ο πατέρας χρησιμοποιεί το παιχνίδι και τη φυσική επαφή κυρίως. Μέσα απ’αυτό την μαθαίνει να κάνει πρακτικά πράγματα ή σπορ και όταν τα καταφέρνει να νιώθει περήφανη. Στο πιο «άγριο» παιχνίδι μαζί του μαθαίνει να διεκδικεί, άρα γίνεται λιγότερο ντροπαλή, να ξεπερνάει προβλήματα, να εξωτερικεύει τα επιθετικά της αισθήματα. Την αφήνει να πειραματίζεται και έχει μεγάλες προσδοκίες άρα την κάνει πιο έξυπνη. Μέσω της ήττας στο παιχνίδι ή της πατρικής πειθαρχίας μαθαίνει οτι οι πράξεις της έχουν επιπτώσεις. Στην εφηβεία είναι σημαντικό να μην σταματήσει τη φυσική επαφή γιατί αν νιώθει άβολα ο ίδιος με το σώμα και τη σεξουαλική της ωριμότητα θα της το μεταδώσει. Για τις σχέσεις της με το άλλο φύλο αναφέραμε πόσο καθοριστική είναι η αγάπη του μπαμπά. Ο πατέρας λοιπόν, με τον τρόπο του, θα δώσει στο κορίτσι πράγματα που δε θα πάρει από την μητέρα. Είναι ευθύνη του να είναι «διαθέσιμος» για την κόρη του και ευθύνη της μητέρας να τον μετράει σαν ίσο και να του δώσει χώρο να πράξει αυτό που θεωρεί σωστό. 

 

της Ψυχολόγου Μαρίας Ορφανού για το psychologyathens.gr

 

 

Πατέρας ενός γιου

 

Το να είναι κάποιος πατέρας ενός γιου είναι δύσκολη αποστολή. Η κοινωνία αλλάζει με ραγδαίους ρυθμούς, την ίδια στιγμή που πολλοί άνδρες δυσκολεύονται να αυτονομηθούν από την άμεση επιρροή των δικών τους πατεράδων ή από την υποσυνείδητη επιρροή των παιδικών τους βιωμάτων με το πατέρα τους. Ένας πατέρας που εργάζεται πολύ, στερώντας από το παιδί του την παρουσία του, ίσως κι ο ίδιος είχε έναν πατέρα που να έκανε το ίδιο. Ένας πατέρας που δεν είναι τρυφερός με το γιο του, ίσως κι ο ίδιος ποτέ να μην εισέπραξε τρυφερότητα από τον δικό του πατέρα. Οι περισσότεροι άνδρες δεν είχαν παρά μόνο έναν δάσκαλο που τους δίδαξε τι σημαίνει πατρότητα, και αυτός δεν ήταν άλλος από τον δικό τους πατέρα…

 

 

Εάν υπάρξουν προβλήματα από την αρχή και ο πατέρας δεν καταφέρει να δημιουργήσει μια σχέση εγγύτητας και εμπιστοσύνης με το γιο του, είναι δύσκολο αρκετές φορές να αποκατασταθεί η σχέση αυτή στη συνέχεια. Ακόμα και αν ο πατέρας αλλάξει, ο γιος θυμάται -συνειδητά ή υποσυνείδητα- τις παλιές αντιδράσεις του, αναγκάζοντάς τον -και πάλι υποσυνείδητα- να αναπαράγει την παλιά του συμπεριφορά.

 

Μια σχέση ανατέλλει

Η σχέση πατέρα-γιου διαμορφώνεται από πολύ νωρίς στη ζωή του παιδιού. Η πρώτη εικόνα και εντύπωση του αγοριού για τον πατέρα του είναι αυτή που εισπράττει διαμέσου της μητέρας του. Το παιδί καταγράφει τον τρόπο που η μητέρα συμπεριφέρεται στον πατέρα, τι είδους συναισθήματα εκφράζει και τι προσδοκά από αυτόν.

 

 

Στην αρχή της ζωής, βρέφος και μητέρα βρίσκονται σε έναν δικό τους κόσμο στον οποίο δύσκολα κάποιος εισχωρεί χωρίς την «έγκριση» της μητέρας. Για το λόγο αυτό, η σχέση των δύο συντρόφων παίζει καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία σχέσης ανάμεσα σε πατέρα και παιδί. Είναι, επίσης, σημαντικό, στο διάρκεια της περιόδου αυτής, ο πατέρας να δίνει ένα αίσθημα ασφάλειας σε μητέρα και παιδί, αντί να νιώθει αποκλεισμένος και περιττός. Θα πρέπει να συμμετέχει στη φροντίδα του παιδιού, κάτι που, με τη σειρά του, προϋποθέτει να νιώθει ασφαλής με την ταυτότητα του φύλου του.

 

 

Ακόμα και στην ηλικία των 3-4 χρονών, το παιδί εξακολουθεί να είναι, συνήθως, πολύ συνδεδεμένο με τη μητέρα του. Ο πατέρας θα πρέπει να γνωρίσει στο γιο του τον εξωτερικό κόσμο. Εάν, όμως, αισθάνεται περιθωριοποιημένος ήδη από πριν, τότε τα πράγματα γίνονται ακόμα δυσκολότερο τώρα. Δεν είναι λίγες οι φορές που ο πατέρας μπορεί να αρχίσει να βιώνει το γιο του ακόμα και ως αντίπαλο, κάτι που ίσως τον απομακρύνει ακόμα περισσότερο από το παιδί αλλά και από αυτήν την ίδια την οικογένεια.

 

 

Όταν, όμως, το παιδί φθάσει στην ηλικία που θα αρχίσει το σχολείο, ο πατέρας έχει μια δεύτερη ευκαιρία για δημιουργία μιας ουσιαστικής σχέσης μαζί του. Το παιδί, στην ηλικία αυτή, είναι, συνήθως, πιο ήρεμο, από τη στιγμή που έχουν κοπάσει οι εντάσεις των διαφόρων εξελικτικών κρίσεων και λιγότερο ανταγωνιστικό προς τον πατέρα του, ενώ αρχίζει να δείχνει ενδιαφέρον για διάφορες δραστηριότητες εκτός σπιτιού. Είναι πολύ σημαντικό ο πατέρας να ανταποκριθεί σε αυτά τα νέα ενδιαφέροντα, πριν το παιδί πάψει να τα έχει.

 


 

Τα πιο συνήθη προβλήματα στη σχέση πατέρα-γιου

 

 

Έλλειψη χρόνου
Σε πολλές χώρες, ο ρόλος του πατέρα περιορίζεται, σε μεγάλο βαθμό, στο ρόλο αυτού που έχει το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης να συντηρεί οικονομικά την οικογένειά του. Ο ρόλος αυτός συρρικνώνει αισθητά τον κοινό χρόνο που μπορεί να διαθέτει για τα παιδιά του. Μία σχετικά πρόσφατη έρευνα στη Γαλλία κατέδειξε πως ένας πατέρας αφιερώνει, κατά μέσο όρο, 12 λεπτά την ημέρα στα παιδιά του. Ποιο είναι, άραγε, το ποσοστό αυτό στην πατρίδα μας;

 

 

Οι προσωπικές εμπειρίες του πατέρα
Οι προσωπικές εμπειρίες του πατέρα από τη σχέση του με τον δικό του πατέρα παίζουν, επίσης, πολύ σημαντικό ρόλο. Κανένας μας δεν μπορεί να αποστασιοποιηθεί από τα προσωπικά του βιώματα, ιδιαίτερα αν δεν έχει συνειδητοποιήσει το μέγεθος και την ποιότητα της επιρροής αυτής. Κανείς δεν μπορεί να δώσει -τουλάχιστον με τρόπο που να λαμβάνει υπόψη (και) τις ανάγκες του άλλου- κάτι που ο ίδιος ποτέ δεν έχει πάρει.

 

 

Προβλήματα στην επικοινωνία
Τα προβλήματα επικοινωνίας αποτελούν, συνήθως, ένδειξη προβλημάτων στη σχέση πατέρα-γιου. Όταν ένα παιδί, ιδιαίτερα μετά την ηλικία των 3 χρόνων, απευθύνεται συστηματικά στη μητέρα του για το οτιδήποτε το απασχολεί ή το προβληματίζει, τότε αυτό αποτελεί ένδειξη προβλήματος/εμπλοκής στην επικοινωνία/σχέση πατέρα-γιου. Εάν διατηρηθεί αυτή η «αποξένωση» των δύο, είναι πολύ πιθανό να γίνει ο πατέρας, στα μάτια του γιου του, ως ο κύριος υπεύθυνος των όποιων αποτυχιών του ή λανθασμένων επιλογών του αργότερα στη ζωή.

 

 

Ο ρόλος του θηριοδαμαστή
Εάν ο πατέρας αποδεχθεί και περιοριστεί στον άχαρο ρόλο -συχνά με την ενθάρρυνση ή προτροπή της μητέρας- αυτού που θα πρέπει να επιβάλει κάθε φορά την πειθαρχία και τις διάφορες «ποινές», τότε στερεί τόσο από τον εαυτό του όσο και από το παιδί του τη δυνατότητα να μοιράζονται ευχάριστες και ανέμελες στιγμές που να μπορούν να απορροφούν και να αντισταθμίζουν τις όποιες τυχόν στιγμές έντασης και αντιπαράθεσης προκύψουν. Εκτός αυτού, ο συγκεκριμένος διαχωρισμός ευθυνών δημιουργεί ένα ρήγμα στην ενιαία εικόνα που θα πρέπει να έχει το παιδί για τους γονείς του. Η ενιαία εικόνα διαχωρίζεται σε δύο διαφορετικές, δηλαδή, αυτή της «καλής μαμάς» που φροντίζει και επιτρέπει, και αυτή του «κακού μπαμπά» που τιμωρεί και απαγορεύει.

 

Η σημασία της ύπαρξης καλών στιγμών

Από τους αποτελεσματικότερους τρόπους αποτροπής συγκρούσεων ανάμεσα σε πατέρα και γιο είναι η ύπαρξη καλών στιγμών μεταξύ τους. Δεν χαλά το ίδιο εύκολα η διάθεσή μας με κάποιον που, πριν από λίγο, περάσαμε ευχάριστα μαζί του. Όταν οι καλές στιγμές μιας σχέσης υπερτερούν σημαντικά των άσχημων ή άτυχων στιγμών, τότε η σχέση αυτή έχει τις προϋποθέσεις να αντέξει τους οποιουσδήποτε κραδασμούς που τυχόν προκύψουν. Αν αυτό δεν υπάρχει, τότε δεν έχει ιδιαίτερη σημασία πόσο αποτελεσματικά ελέγχει ο γονιός -και συγκεκριμένα ο πατέρας- το θυμό, την απογοήτευση ή την απαξίωση του προς το γιο του.

Το παιχνίδι ή κάποια άλλη ελεύθερη δραστηριότητα αποτελούν, ίσως, το καλύτερο μέσο επικοινωνίας πατέρα-γιου, κυρίως έως και την προεφηβική ηλικία. Μέσα από αυτά, υπάρχει, μοίρασμα χρόνου, έγνοιας, ευχάριστων συναισθημάτων, σεβασμός, στοργή, εμπειρία και γνώση. Το παιδί, έχοντας στη φαρέτρα του τέτοιου είδους βιώματα, θα μπορεί αβίαστα να δίνει τα ίδια, όταν γίνει και το ίδιο πατέρας κάποτε.

 

Καθοδήγηση σε ευαίσθητα θέματα

Όταν έρθει η στιγμή να συζητηθούν «ευαίσθητα» θέματα που αφορούν στη σεξουαλικότητα, στη σχέση με το αντίθετο φύλο και τους συνομηλίκους, στη ζωή, στο θάνατο κ.τ.λ. ο πατέρας είναι το καταλληλότερο πρόσωπο για να ενημερώνει, να αποσαφηνίζει, να καθησυχάζει και να απαντά στα όποια ερωτήματα ή απορίες του γιου του. Με τον τρόπο αυτόν, το παιδί εισπράττει τα απαραίτητα εφόδια που χρειάζεται από τον σημαντικότερο εκπρόσωπο του φύλου του, ενισχύοντας ταυτόχρονα και τη σχέση του μαζί του.

Του Κλινικού Ψυχολόγου - Ψυχοθεραπευτού Σάββα Ν. Σαλπιστή, Ph.D.για το i-psyxologos.gr
 


        

γράψτε ένα σχόλιο